Bản tin IOET ngày 21/10/2026 – Chủ đề Năng lượng – Nhiên liệu mới
1. Thượng Hải sản xuất methanol xanh từ rác thải cho tàu biển
Từ tháng 7/2026, cảng Thượng Hải đã cung cấp methanol xanh cho tàu hàng quốc tế và đang mở rộng sang dịch vụ tiếp nhiên liệu thường xuyên cho tàu thủy nội địa. Nhiên liệu được sản xuất từ khí sinh học (biogas) thu từ rác thải sinh hoạt và nông nghiệp, với quy trình chuyển hóa toàn bộ carbon trong biogas thành methanol. Theo đơn vị phát triển, khoảng 3,5 triệu tấn rác ướt mỗi năm của Thượng Hải có thể cho khoảng 400.000 tấn methanol xanh, chi phí sản xuất thấp hơn trên 30% so với methanol thông thường. Một lần tiếp nhiên liệu cho phép tàu chạy khoảng 1.000 km.
Phân tích: Mô hình “rác → biogas → bio-methanol” giải quyết đồng thời xử lý chất thải đô thị và nhiên liệu tái tạo cho vận tải thủy. Tuy nhiên, con số giảm 30% chi phí là công bố của doanh nghiệp, cần được kiểm chứng bằng phân tích vòng đời (LCA) và tính kinh tế độc lập. Với Việt Nam, nơi lượng rác hữu cơ lớn và mạng lưới đường thủy nội địa dày đặc, đây là hướng nghiên cứu đáng chú ý cho các đề tài về nhiên liệu sinh học.
2. “Siêu tàu” 210.000 tấn chạy được 5 loại nhiên liệu
Mitsui O.S.K. Lines (MOL, Nhật Bản) và Vale International ký hợp đồng thuê 25 năm cho hai tàu chở quặng sắt trọng tải 210.000 tấn (dài gần 300 m), dự kiến bàn giao năm 2030. Ngay khi hạ thủy, động cơ có thể chuyển đổi giữa dầu nặng (HFO), methanol và ethanol. Tàu còn được thiết kế sẵn để dùng LNG và ammonia khi công nghệ và hạ tầng đủ điều kiện. MOL ước tính ethanol có thể giảm tới 90% phát thải carbon theo vòng đời so với HFO.
Phân tích: Thiết kế đa nhiên liệu (multi-fuel ready) phản ánh tâm lý chung của ngành: chưa có nhiên liệu nào chắc chắn chiếm ưu thế, nên chủ tàu chọn cách giảm rủi ro “tài sản mắc kẹt” cho vòng đời tàu 25–30 năm. Ethanol là lựa chọn ít phổ biến trong hàng hải; mức giảm 90% phụ thuộc nhiều vào nguồn gốc nguyên liệu (mía, ngô) và cách tính phát thải gián tiếp.
3. Singapore ban hành tiêu chuẩn về ammonia và lấy mẫu nhiên liệu hàng hải
Tại SIBCON 2026, Cơ quan Hàng hải và Cảng vụ Singapore (MPA) cùng Enterprise Singapore công bố ba tài liệu kỹ thuật: TR 148:2026 hướng dẫn tiếp nhiên liệu ammonia cho tàu (an toàn, quy trình, năng lực nhân sự); SS 730:2026 thống nhất quy trình lấy mẫu nhiên liệu lỏng, gồm nhiên liệu tổng hợp, tái tạo và methanol; và TR 155:2026 về phương pháp phát hiện polymer (PS, PP, PMMA) trong nhiên liệu gốc cặn.
Phân tích: Tiêu chuẩn hóa là điều kiện cần để ammonia đi từ thử nghiệm sang thương mại, vì rủi ro độc tính là rào cản lớn nhất. Các cảng Việt Nam và cơ sở đào tạo thuyền viên nên theo dõi sớm để chuẩn bị nội dung huấn luyện an toàn.
4. Trong nước: khởi công Nhiệt điện LNG Quảng Trạch II
Ngày 20/10, EVN khởi công dự án Nhiệt điện LNG Quảng Trạch II tại Quảng Trị. Hai dự án Quảng Trạch I và II có tổng mức đầu tư hơn 82.145 tỷ đồng, tổng công suất 3.015,8 MW, dự kiến bổ sung hơn 17,2 tỷ kWh điện mỗi năm.